Stefan Żeromski - Wiki

Stefan Żeromski

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Stefan Żeromski
Dziedzina sztuki literatura
Ważne dzieła Przedwiośnie, Ludzie bezdomni, Popioły, Syzyfowe prace
Muzeum artysty Muzeum Stefana Żeromskiego w Nałęczowie, Muzeum Lat Szkolnych Stefana Żeromskiego w Kielcach
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Teksty na Wikiźródłach
Kolekcja cytatów w Wikicytatach
Stefan Żeromski
Jelita
Jelita
Data urodzenia 14 października 1864
Miejsce urodzenia Strawczyn
Data śmierci 20 listopada 1925
Miejsce śmierci Warszawa
Rodzina Żeromscy
Rodzice Wincenty Żeromski
Józefa Katerla
Małżeństwo Oktawia Radziwiłłowicz
Anna Zawadzka
Dzieci z Anną Zawadzką:
Monika Żeromska,
Adam Żeromski

Stefan Żeromski (ur. 14 października 1864 w Strawczynie koło Kielc, zm. 20 listopada 1925 w Warszawie) – polski prozaik, publicysta, dramaturg, nazwany "sumieniem polskiej literatury".

Posługiwał się pseudonimami Maurycy Zych, Józef Katerla i Stefan Iksmoreż.

Pochodził ze zubożałej rodziny szlacheckiej herbu Jelita. Wychował się w Ciekotach w Górach Świętokrzyskich. Jego ojciec Wincenty Żeromski wspierał Polaków walczących w powstaniu styczniowym. Jednak po upadku powstania na skutek represji rosyjskich ojciec utracił majątek i aby utrzymać rodzinę został dzierżawcą folwarków. W roku 1873 dziewięcioletni Stefan trafił na rok do szkoły początkowej w Psarach.

W 1874 roku rozpoczął naukę w Męskim Gimnazjum Rządowym w Kielcach, które ukończył w 1886 roku bez uzyskania matury z powodu matematyki. Rozpoczęte w tym samym roku studia w Instytucie Weterynarii w Warszawie (uczelnia nie wymagała matury) musiał przerwać z powodów finansowych. Następnie w 1889 zaczął pracować jako guwerner w domach ziemiańskich m.in. w Nałęczowie. Debiutował jako nowelista na łamach Tygodnika Powszechnego w 1889 roku. W 1892 przebywał krótko w Zurychu, Wiedniu, Pradze i Krakowie. Jesienią tego roku ożenił się z Oktawią z Radziwiłłowiczów Rodkiewiczową, którą poznał w Nałęczowie. Również w tym samym roku wyjechał z żoną i jej córeczką z pierwszego małżeństwa do Szwajcarii, gdzie pracował jako bibliotekarz w Muzeum Narodowym Polskim w Raperswilu. Tam powstawały m.in. Syzyfowe prace. W Szwajcarii zetknął się z m.in. z Gabrielem Narutowiczem, Edwardem Abramowskim. W latach 1895 i 1898 ukazały się zbiory opowiadań Żeromskiego.

Po powrocie do kraju w 1897 pracował jako pomocnik bibliotekarza w Bibliotece Ordynacji Zamojskiej w Warszawie aż do roku 1904. Również w tym samym roku, tj. roku powrotu ze Szwajcarii, ukazały się Syzyfowe prace. W 1899 roku Żeromskiemu urodził się syn Adam. W tym samym roku ukazali się Ludzie bezdomni. W 1904 wyszła powieść Popioły, której sukces wydawniczy pozwolił przenieść się rodzinie Żeromskiego prawie na rok do Zakopanego. Dopiero od 1904 roku mógł poświęcić się pracy pisarskiej. Od 1905 roku działał w organizacjach demokratycznych i socjalistycznych. Był inicjatorem założenia Uniwersytetu Ludowego, organizował kursy dokształcające dla uczniów szkoły rzemieślniczej, w domu Żeromskich prowadzono ochronkę i tajną szkołę. W 1909 wyjechał z rodziną do Paryża, w którym mieszkali trzy lata. Po powrocie do kraju osiedlił się w Zakopanem. W 1913 założył nową rodzinę z malarką Anną Zawadzką. Owocem tego związku była córka Monika. Po wybuchu I wojny światowej zgłosił się do Legionów Polskich, jednak nigdy nie brał udziału w walkach. Wrócił do Zakopanego i działał w pracach Naczelnego Komitetu Zakopiańskiego. Był prezydentem Rzeczypospolitej Zakopiańskiej. W 1918 w wyniku choroby zmarł syn Żeromskiego – Adam.

W wolnej Polsce Żeromski zamieszkał w Warszawie, gdzie brał znaczący udział w życiu literackim. Brał udział w akcji propagandowej na Powiślu celem przyłączenia tych terenów do Polski, między innymi w Iławie, Suszu, Prabutach, Kwidzynie, Grudziądzu i wielu innych miejscowościach Warmii, Mazur i powiatów nadwiślańskich. Był inicjatorem powstania projektu Akademii Literatury, Straży Piśmiennictwa Polskiego a w 1925 został założycielem i pierwszym prezesem polskiego oddziału PEN Clubu. W latach dwudziestych osiedlił się w Konstancinie-Jeziornie pod Warszawą w willi Świt, a później mieszkał na Zamku Królewskim w Warszawie. W 1922 ukazała się powieść Wiatr od morza, za którą otrzymał państwową nagrodę literacką, a w 1924 powieść Przedwiośnie.

Żeromski zmarł w 1925 i został pochowany na Cmentarzu Ewangelicko-Reformowanym w Warszawie (F/4/24). W 1928 otwarto w Nałęczowie poświęcone pisarzowi muzeum.

Spis treści

[edytuj] Ważniejsze dzieła

[edytuj] Galeria

Portret pędzla Eligiusza Niewiadomskiego z 1900

Fragment wzniesionego na warszawskiej Woli w 1990 pomnika dłuta Wiesława Müldnera-Nieckowskiego (ok. 1975)

Grób Stefana Żeromskiego na warszawskim Cmentarzu Ewangelicko-Reformowanym

Dom w Gdyni-Orłowie, gdzie w 1920 roku mieszkał S.Żeromski

[edytuj] Zobacz też

Latarnia morska im. Stefana Żeromskiego

[edytuj] Bibliografia

  • Irena Kwiatkowska-Siemieńska, Stefan Żeromski. La nature dans son expériences et sa pensée. Préface de Jean Fabre, Professeur à la Sorbonne. Paris, Nizet 1964, (256 p.)
  • Stanisław Adamczewski, Serce nienasycone. Warszawa, 1930.
  • Stanisław Adamczewski, Sztuka pisarska Żeromskiego. Kraków, 1949.

[edytuj] Linki zewnętrzne


Warning: curl_setopt() [function.curl-setopt]: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when in safe_mode or an open_basedir is set in /www/4people_www/spam/wiki/richFeeds.php on line 59

Ukraina gotowa przyjąć obserwatorów UE
Ukraina gotowa jest przyjąć ekspertów Unii Europejskiej, którzy skontrolują przesyłanie rosyjskiego gazu do innych państw - podało biuro prasowe rządu w Kijowie, informując o rozmowie telefonicznej premier Julii Tymoszenko z przewodniczącym Komisji Europejskiej (KE) Jose Manuelem Barroso.
Przez brak wyobraźni mógł spłonąć żywcem...
Wczoraj po godzinie 23:00 na 221 km autostrady A4 (okolice węzła Prądy w Opolskiem) doszło do groźnego wypadku. Kierujący nissanem 35-letni mężczyzna jadący w kierunku Katowic uderzył - w jadącego przed nim - VW transportera. W wyniku uderzenia kierujący transporterem stracił panowanie nad pojazdem i wpadł w poślizg, ostatecznie jednak udało mu się bezpiecznie wyhamować.
Hamas odrzuca trwały rozejm
Hamas studiuje inicjatywy na rzecz przerwania walk z Izraelem w Strefie Gazy, lecz odrzuca trwały rozejm z państwem żydowskim - oświadczył dziś jeden z liderów tego radykalnego ugrupowania palestyńskiego.
Zderzenie 4 pojazdów w Kobiórze, są ranni
W Kobiórze za Tychami doszło dziś do zderzenia przewożącego pasażerów busa, ciężarówki i dwóch samochodów osobowych. Są ranni - podała straż pożarna.
Małopolska: Zima łatwo nie odpuści!
Przez najbliższe dni w Małopolsce zima nadal nie odpuści. Będzie nadal bardzo zimno i mroźno. Przynajmniej tak wynika z prognoz synoptyków.
Linki: Strona główna - Projekty domów - car audio - marmur - bloczki betonowe - Linki sponsorowane
Notice: Use of undefined constant HTTP_HOST - assumed 'HTTP_HOST' in /www/4people_www/spam/wiki/links_horizontal.php on line 95

Notice: Use of undefined constant REQUEST_URI - assumed 'REQUEST_URI' in /www/4people_www/spam/wiki/links_horizontal.php on line 109


Warning: file_get_contents() [function.file-get-contents]: URL file-access is disabled in the server configuration in /www/4people_www/spam/wiki/index.php on line 93

Warning: file_get_contents(http://www.panel.4people.pl/linki.php) [function.file-get-contents]: failed to open stream: no suitable wrapper could be found in /www/4people_www/spam/wiki/index.php on line 93

web design new york Mapa Chin muzyka web design new york Boże narodzenie